ڕۆژا کو، پێڤاژۆیا ”ترکیهیا بێ تهرۆر”دهستپێکری ههتا ڤێ گاڤێ گهلهک ڕهخنه، شرۆڤه تێنه کرن. گهلهک سیاسەتمەدار و ئالیێن سیاسی سیاسهتا ئۆجەلان ڕهخنه دکن، ههتا هندهک کهس ژ ڕهخنهیان وێدهتر دچن و ئۆجەلان و سیاسهتا وی یا ب سالان ب بهلا سهرێ کوردان دزانن.
د بنگههێ خوه دا چو جارا ئۆجالان نههاتیه گوههرتن. ئۆجەلان و ڕێخستنا وی د دەستێکێ دا ژی پرۆژهیهکێ ا دهولهتا کوور یا ترکیێ بوو. تهڤگهرا ئۆجەلان ژ دهرکهتنا خوه ده، ههر چقاس بهحسا ”سهرخوهبوونێ” دکرا ژی ئهو ب تهنێ ژ بۆ خاپاندنا کوردان بوو.
د سهری دا ژی ئارمانجا پککێ یا سهرهکه تهسفیهکرنا تهڤگهرێن کورد یێن نهتهوی و نشتمانپهروهر بوو. ئهڤ گاڤ ب گاڤ پێکانین. پکک د دهستپێکا خوه دا تهنێ ئالەتەک بوو د دهستێ دهولهتا کوور یا ترک دا بوو. لێ پشتی سالا ۱۹۷۹ێ هێدی هێدی کهت دهستێ ئستخباراتا سووری دا و ههتا بوو بهشهک ژ سیاسهتا بەعس یا سووری.
پاشی بوون ههڤالبهندێن رێما سادام ل ئیراقێ. داوییێ دا ب ههموو ههیین و هێزا خوه بوون سخوورێن ئیرانێ. ب کورت بهحسا سۆسیالزمێ دکران لێ سخووریا دهولهتێن ئیسلامی و فاشیستان دکران. ههر ئالیهک سیاسی ڤێ یهیەکێ دزانە.
دهما رژێما ئهسەد ب پرۆژهیا ئیرانێ ڕۆژاڤایێ کوردستانێ ڕادهستی پککێ کر، ئالا کوردستانێ د بن دهستهلاتا وان دا قهدهخه بوو. ناڤێ کوردستانێ ژ هۆلێ ڕاکرن و کوردێن وهلاتپارێز گرتن، ڕهڤاندن و کوشتن. زارۆکێن کوردان ب دارێ زۆرێ ژ مالێن وان درهڤاندن و ڕێدکرن شهر.
گهلهک کهسان ب ناڤێ ڕهوشهنبیرییێ، نڤیسکاریێ، دهمۆکراتبوونێ پشتگریا سیاسهتا ئۆجەلان دکران. تایبهتی د ناڤبهرا سالێن ۲۰۱۳ و ۲۰۱٥ێ دهما پێڤاژۆیا ئاگربهستێ یان ژی یا چارهسهریێ ل ترکیێ و باکورێ کوردستانێ هاته دهستپێکرن، ب بریارا ئۆجەلان و میتا ترکان هەدەپە هاته دامهزراندن. ئهڤ یهک د دهما خوه دا ژ ئالیێ کۆئوردناتۆرێ وێ پێڤاژۆیێ و وهزیرێ دهولهتێ بەشیر ئاتالای ڤه د ترتێ تیڤی دا ڤهکری هاته ئاشکهرهکرن.
لێ جاردن ژ بۆ بدهستخستنا پارلهمهنتهرهکی یان ژی ژ بۆ سهرۆکاتیا شهرهداریهکێ، گهلهک پارتیێن کوردا پشتگری ددان هەدەپێ و هندهک ئالیان ژی ل گهل هەدەپێ هەڤپەیمانی پێکانین. ئهڤ ههموو قهلسبوونا تهڤگهرا کوردێن باکور نیشان ددن. ژ ئالیهک دن ڤه و تایبهتی ل باشوورێ کوردستانێ د ناڤا هندهک ئالیان دا کۆمپلهکسهک ل همبهر تهڤگهرا پەکەکێ و ئۆجەلان ههبوو.
نها دهما ئۆجەلان و تهڤگهرا ئۆجەلان تێ ڕهخنهکرن و ئهو ب فرۆتنا کوردستانێ تێنه تاوانبار کرن، لێ کهسهک بهحسا خوه و بههرا خوه د ڤێ سیاسهتا قرێژ دا ناکه. ل باکورێ کوردستانێ کهسێن کو دژی سیاسهتا ئۆجەلان و تهڤگهرا وی دسهکینن و خوه نەچەماندین ب تلییێن دهستا تێنه هێژمارتن .
ههتا کو ئهڤ کهس یان ژی ئەڤ ئالی بهحسا بههرا خوه د ڤێ سیاسهتا قرێژ دا نهکن، چو جارا نابن جهێ باوەریێ و ئهو پاقژ نابن.
ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ، ب داخوازیا ئۆجەلان کوردستان ڕادهستی ڕهژما شامێ کرن. ئهگهر نه ههولدانێن سهرۆک بارزانی و سهرۆکێ ههرێما کوردستانێ بوویا دێ ل ڕۆژاڤایێ کوردستانێ کورد کۆچبهر ببوونا و بهاتان قرکرن. لێ جاردن ئهو گیانێ نهتهوی و نشتمانپهروهری هشت کو ل ڕۆژاڤا کورد ژ کۆمکوژیهکی خلاس ببن و بمینن ل سهر جهو وارێن خوه.
نهزانهک وهک سالح موسلم یان ژی ئالدار خەلیل د تهڤگهرهکی ده ببن خوهدی گۆتن دێ هەر تشت بهتەا سهرێ ڤی ملهتی.
پکک و ئۆجالان ڤهکری ڕوویێ خوه یێ ڕهش ئهشکهره کرن، لێ کا کی چکاس ژ وان فام کر. گهلۆ ههتا چ ڕادهیێ خوه بهرچاڤره دهرباس کر؟
پرس پرسا کهسایهتێن سیاسییێن کوردستانی یه، ئهوێن تهڤلی ڤێ سیاسهتا قرێژ بووین دڤێ خوه پاقژ بکن. وهک دن ههر تهڤگهرا کو ئهو د ناڤ دا بن هێژا خوهدێ نهدایی مرییه.
٢٠٢٦\٢\١٢
نێرین / شرۆڤه
