سیاسیفلاش

یاسایا لێبورینێ ئەندامێن پەكەكێ دكە چار گرۆپ

ل ترکیه‌یێ، گۆتبنێژێن ل سه‌ر ڕێزکنامه‌یێن قانوونی یێن کو د چارچۆڤه‌یا پێڤاژۆیا “ترکیه‌یا بێ ته‌رۆر” دا‌ ده‌ربارێ بێچه‌ککرن و ئه‌نته‌گره‌کرنا ئه‌ندامێن پککێ دا ‌ وه‌رن ئاماده‌کرن، زێده‌ دبن. ل گۆری چاڤکانیان، پلان ئه‌وه‌ کو ئه‌ندامێن پککێ ل چار کاته‌گۆریان وه‌رن دابه‌شکرن و ئه‌نته‌گره‌کرنا وان د ڤێ چارچۆڤه‌یێ دا ‌ وه‌ره‌ هێسانکرن.

پارلامه‌نتۆیا تركیێ دێ د ده‌مه‌ک نێزیک دا‌، د کۆمیته‌یا عه‌داله‌تێ دا ‌ ده‌ست ب گۆتوبێژكرنا ڕاپۆرا کۆمیته‌یا هه‌ڤگرتنا نه‌ته‌وه‌یی، براتی و ده‌مۆکراسیێ بکه‌، کو چارچۆڤه‌یه‌ک قانوونی ژ بۆ بێچه‌ککرنا پککێ پێشنیار بكە‌. پشترا‌ کۆمیته‌ دێ ڕێزکنامه‌یێن قانوونی یێن په‌ژراندی د جڤینا گشتی دا‌ گۆتوبێژ بکه‌.

ڕێزکنامه‌یا پێشنیارکری یا ده‌ربارێ پێڤاژۆیا چاره‌سه‌ریێ دا ‌ ل سه‌ر دابه‌شکرنا ئه‌ندامێن ڕێخستنێ ل چار کاته‌گۆریێن جودا ل خوە دگرە‌: “ئەندامێن کو د سووجان دا‌ به‌شدارن”، “ ئەندامێن کو د سووجان دا ‌ نه‌ به‌شدارن”، “لێگه‌رین” و “که‌سێن کو د گرتیگه‌هێ دا نه‌”.

تێ پایین کو هه‌فته‌یا بێ پێڤاژۆیه‌ک نوو ژ بۆ ڕێزکنامه‌یێن قانوونی یێن کو ل گۆری ڕاپۆرا “ترکیه‌یا بێ ته‌رۆر” ئا مه‌جلیسا مه‌زن ئا ترکیه‌یێ هاتنه‌ پلانکرن ده‌ست پێ بکه‌. تێ دیارکرن کو د چارچۆڤه‌یا ڤان ڕێزکنامه‌یان دا ‌ دبه‌ کو چارچۆڤه‌یه‌ک ژ بۆ دابه‌شکرنا ئه‌ندامێن ڕێخستنێ ل کاته‌گۆریێن جوودا د ڕۆژه‌ڤێ دا ‌ به‌.

تێ پایین کو ل پارلامه‌نتۆیێ د ده‌ربارێ ڤێ مژارێ دا ‌ به‌رنامه‌یه‌ک هه‌به‌، و خه‌بات دێ ل سه‌ر مه‌تنه‌ک چارچۆڤه‌یی ده‌ست پێ بکه‌ کو دێ بنگه‌ها یاسایی یا پێڤاژۆیێ پێک بینه‌. تێ دیارکرن کو نومان کورتولموش دکاره‌ ب جیگرێن سه‌رۆکێن کۆما هه‌ڤرێزکرنێ را‌ بجڤه‌ دا کو ده‌مژمێرێ ده‌ست پێ بکه‌، د هه‌مان ده‌مێ دا ‌ ئاکپارتی دێ ل سه‌ر مه‌تنه‌ک هه‌ڤپار ب پارتیێن دن را ‌ ل هه‌ڤ بکه‌.

ژ ئالیه‌کی دن ڤه‌، تێ ته‌که‌ز کرن کو پشتراستکرنا بێچه‌ککرنا پککێ ژ بۆ ڕێزکنامه‌یان گرینگه‌. د ڤێ چارچۆڤه‌یێ دا‌، تێ گۆتن کو دێ ل به‌ندێ بن کو ڕاپۆره‌ک ژ هێلا ڕێخستنا ئیستیخباراتا نه‌ته‌وه‌یی (میت) ڤه‌ وه‌ره‌ ئاماده‌کرن. تێ ڕاگەهاندن کو دێ د ڕاپۆرێ دا ‌ دانه‌یێن ته‌کنیکی یێن وه‌کی هه‌ژمارا شکه‌فتێن کو ل باکورێ ئیراقێ هاتنه‌ ڤالاکرن و هه‌ژمارا چه‌کێن کو هاتنه‌ ڕاده‌ستکرن هه‌بن.

پشتی نرخاندنێن سه‌رۆکۆمار ڕه‌جه‌پ تەییپ ئه‌ردۆگان ب یه‌کینه‌یێن ئه‌وله‌هیێ را‌، تێ پایین کو بریاره‌ک داوی د ده‌ربارێ پێڤاژۆیا یاسایی دا‌ وه‌ره‌ دایین. تێ پێشنیار کرن کو ئه‌ردۆگان دکاره‌ د مه‌ها نیسانێ دا‌، ل گۆری ڕاپۆرا میتێ، رێنماییان ده‌ربارێ ڕێزکنامه‌یا چارچۆڤه‌یی دا‌ بده‌.

چاڤکانیێن ئاکەپێ دبێژن کو، ژ بۆ پێشیگرتنا ل باندۆرا نه‌یینی یا په‌ڤچوونێن ل ڕۆژهلاتا ناڤین ل سه‌ر پێڤاژۆیێ، گاڤێن بله‌ز پێویستن، و هه‌ر چه‌ند د پێڤاژۆیا قانوونی دا ‌ ده‌ره‌نگکه‌تن هه‌بن ژی، د مه‌ها نیسانێ دا گاڤێن به‌ربچاڤ دکارن وه‌رن ئاڤێتن.

ڕێزکنامه‌یا پێشنیارکری دێ ئه‌ندامێن ڕێخستنێ د چار کۆمان دا‌ دابه‌ش بکه‌: “که‌سێن کو د سووجان دا‌ به‌شدارن”، “که‌سێن کو د سووجان دا‌ نه‌ به‌شدار ئن”، “لێگه‌رین” و “که‌سێن کو د گرتیگه‌هێ دا‌ نه‌”. تێ دیارکرن کو ڕێزکنامه‌یێن قانوونی یێن جوودا دکارن ژ بۆ ڤان کۆمان وه‌رن سه‌پاندن.

تێ ده‌ستنیشانکرن کو نها ب قاسی ٤،۰۰۰ ئه‌ندامێن پککێ د گرتیگه‌هێ دا‌ نه‌، کو زێده‌تری ٥۰۰ ژ وان جه‌زایێن هەتاهەتایێ هەنە، و دبه‌ کو هندەك کێمکرنا جه‌زایێ د چارچۆڤه‌یا ڕێزکنامه‌یێن کێمکرنا جه‌زایێ یێن گه‌نگاز دا ‌ وه‌رن نرخاندن.

Back to top button