ڤێ جارێ ئیخوانا پێنگا ڤێن خوە فڕ ئاڤێتن
بێ گومان ئەڤ بویەرێن ل ئازەربایجان دقەومن دەستێ ئیخوانێن ئسلامی تێدایە، ئەڤە گەلەک ژمێژە ئەردوگان هەول ددەت بو ئێکگرتنا دەولەتێن ترک نەژاد. ژ بۆ ڤێ ئێكێ چەندها کومبونێن کرین پرانیا وان جڤینان ل ئەستانا پایتەختێ کازاخستانێ هاتینە کرن. د کومبونەکێ دا ئەردوگان دبێژیت: گەلی برا ئولا مە ئێکە، زمانێ مە ئێکە و نەژادێ مە ژی ئێکە ئەم ب ڤێ هێزێ دشێین كو مە باندۆرەكا مەزن ل هەمی جیهانێ هەبیت.
د شەڕێ کەرەباخ دا ترکیا گەلەك چەکێ پێشکەتی فروتە ئازەربایجانێ. ترکیا مفایەکێ مەزن ژ وی شەڕێ د ناڤبەرا ئەرمنیا و ئازەربایجانێ دیت. ترکیا، ژ بلی فروتنا چەکی و ڕاهێنەرێن چەکێ نوو، ب هێزا لەشكەری ژی هاریكارییا ئازەربایجان كر. ئەرمەنی دبێژن كو وان سەربازێن ترکی د ناڤ سەربازێن ئازەربایجانی دا دیتنە . بو ڤێ هاریکاریێ ترکییێ پارەیەکێ مەزن ژ ئازەربایجانێ وەرگرت. هەر چەندە ئازەربایجان وەساتە زەنگینە و ژ بۆ دان پارا بێ منەتە و گەلەك نەفت هەیە و د سەردەمێ ئێكەتییا سوڤیەت دا مەزنترین کێلگا نەفتا سوفیەت بوو.
ئیلهام عەلیێڤ گەلەك ژێ چەندێ زیرەکتر بوو یا ئەردوگانی هزر کری. پشتی شەرێ كەرەباخ بدوماهی هاتی و ئیلهام عەلیێڤ گەهەشتە ئارمانجا خوە و ئەو ئاخا دڤیا ژ ئەرمنیا وەرگرت و ل گەل ئەرمنیا پێکهاتن و هێدی هێدی خوە ژ ترکیایێ دوور کر و پەیوەندیێن خوە ل گۆر بەرژەوەندیا خوە رێكخستن. ئیلهام عەلیێڤ دزانی پەیوەندیێن نێزیک ل گەل مروڤەکێ ئیخوانی ب ئاریشە و ب سەرئێشە نە. ئیلهام مروڤەکێ علمانی یە و گەلەك دوورە ژ ئسلامیا ئیخوانی، لەوما پەیوەندیەکا گەلەک باش ل گەل ئسرائیل و ئەمریکا و ئێکەتیا ئەوروپایێ دانا و مابەینا خوە و ئەرمنیا ژی ئاسایی کر. ئەڤ نەڕازیبوون و بوویەرێن ل ئازەربایجانێ قەومین دەستێ ترکیا و ئەردوگان ئیخوانێن ئسلامی تێدا هەیە، لەوما هەر زوو ئیلهام عەلیێڤ گوتی: قەبوول ناکەین دەوڵەتێن ئسلامی دەستێوەردانێ د كاروبارێن مە یێن ناڤخوەیی دا بکەن . ئەردوگان دخوەست پەیامەكێ بدەت ئیلهام عەلیێڤ: ”ئەڤ کارتا بهێز من یاهەی هەکە تو خوە بێ منەت بکەی دێ تە ژوێرێ ئینمە خوار…”
هەر چەندە ئەردوگان ڕوڤییێ سیاسەتێ بیت ژی، بەلێ ئیلهام عەلیێڤ مروڤەک ب ئەزمونە و ئەڤە ژساڵا 2023 وەرە سەروککومارێ ئازەرباییجانێ یە و بەری ببیتە سەروککومار ژی د حکومەتا بابێ خوە ژی دا سەروکوەزیر بوو، ژ مالباتەكا خوێندەوار و رەوشەنبیرە. بابێ وی ئەندازیاریا ئاڤاهیا بدوماهی ئینابوو و د رێخراوا کومسموڵ کار دکر پشتی بدوماهی ئینانا خواندنا خوە دبیتە ڕێڤەبەرێ ک.گ.ب یا کومارا ئازربایجانا سوفیەت، و دکارێت خوە دا زیرەک بو چاخێ برژنێف مری دسالا ١٩٨٢ ئەندرەپۆف بو سەروککومارێ سوڤیەت. ئەندرەپۆف حەیدەر عەلیێڤ برە موسکو و کرە ئەندامێ مەکتەب سیاسیا حزبا کومونیستا سوڤیەت، پشتی مرنا ئەندرەپۆوف، میخایێل گورباچوف دبیتە سەروککومارێ سوڤیەت، ل وێرێ دژاتییا د مابەینا گورباچوف و عەلیێڤ چێ دبیت، گورباچوف وی نەچار دکەت ئستقالێ ژ کارێ خوە بدەت و دەملدەست پشتی ئستقالا وی خانەنشین دکەن، پاشی دگرن دخانیەکێ حکومەتێ دا دەستەبسەر دبیت هەتا ئێكەتییا سوڤیەت تێک دچیت. عەلیێڤ تێتە بەردان و دزڤڕیتەڤە ئازربایجان و ل هەلبژارتنا سالا 1993 خوە هلدبژێریت و دبیتە سەروککومارێ ئازربایجانێ. هەتا سالا 2023 ب نەخوەشیێ دمریت. ئیلهام کوڕێ وی دبیتە سەروککومار و هەتا نوها بەردەوامە.
وەکی ئەم دبینین ئیلهام عەلیێڤ ژی تێرا خوە فێری وان حیلێت سیاسی بوویە و ئیلهام عەلیێڤ بو ئەردوگانی لوقمەکا ب سانەهی نابیت
