كوردستان نە ئەفگانستان و ھەولێر ژی نە كابولە

ستێرکا گه‌ش یا کوردستانێ ل سه‌ر ده‌ستێ دو سه‌رۆکێن جوان یێن هه‌رێما کوردستانێ؛ نێچیرڤان بارزانی و مه‌سروور بارزانی ڕۆژ ب ڕۆژ گه‌شتر دبه‌ و پێگه‌ها هه‌رێما کوردستانێ ل ڕۆژهلاتا ناڤین و جهانێ دیارتر دبه‌. نموونه‌یا هه‌ری داوی سه‌ردانا سه‌رۆککۆمارێ فرانسایێ ئه‌ممانوێل ماكرۆن بوو ژبۆ هه‌ولێرێ و جڤینێن وی یێن دگه‌ل سه‌رۆک مه‌سعوود بارزانی و سه‌رۆکێ هه‌رێما کوردستانێ نێچیرڤان بارزانی بوو.

د ده‌مه‌کێ وسا دا کو هه‌رێما کوردستانێ ژ ئالیێ دپلۆماسیێ، ئه‌نه‌رژیێ و جیۆستراته‌ژیێ ڤه‌ ده‌ردکه‌ڤه‌ پێش و ده‌ستێ وێ بهێز دبه‌، کرێگرتیێن ده‌وله‌تێن داگیرکه‌رێن کوردستانێ گۆیا “نڤیسکار و سیاسه‌تمه‌دارن” ئیدیعا دکن کو ب ڤه‌کشینا ئەمریکایێ ژ ئیراقێ دێ هه‌رێما کوردستانێ ژی ببه‌ وه‌کی ئه‌فگانستانێ و دێ هه‌ولێر ژی ببه‌ وه‌کی کابوولێ.

ئه‌ڤ شرۆڤه‌ ب مه‌قسه‌د و ب ئارمانجا دلخوه‌شکرنا کرێگرتیان و چاندنا ترسێ و بێهێڤیکرنا مڵه‌تێ کورد ژ ئالیێ چه‌ند که‌سان ڤه‌ د ڤێ دەمێ دا د مه‌دیایا جڤاکی دا تێ گۆتووبێژکرن.

هه‌ری داوی جه‌نابێ سه‌رۆک مه‌سعوود بارزانی ل سه‌ر به‌راوردکرنا ئه‌فگانستانێ و کوردستانێ په‌یامه‌ک به‌لاڤ کربوو و گۆتبوو: “د ڤی واری دا پێدڤیه‌ هه‌موو ئالیه‌ک باش بزانن کو هه‌ر مله‌ته‌ک ئه‌گه‌ر پشتا خوه‌ ب خوه‌ و شیانێن خوه‌ گرێ نه‌ده‌ هه‌رده‌م ئه‌گه‌را گه‌ف و ژناڤچوونێ ژی ل سه‌ر هه‌یه‌. پالپشتیا خه‌لکێ ژی وێ ده‌مێ بهایا خوه‌ هه‌یه‌ و ب باندۆر دبه‌ کو ئه‌م ب خوه‌ هه‌بین و ئیراده‌یا مه‌ هه‌به‌”.

سه‌رۆک بارزانی د پەیاما خوە دا ئا،اژە ب ڕۆلا پێشمه‌رگه‌ یێ كوردستانێ ژی کربوو: “جووداهیه‌کا زێده‌ د ناڤبه‌را ئه‌فگانستان و کوردستانێ دا هه‌یه‌. جووداهیه‌کا زێده‌ ژی د ناڤبه‌را پێشمه‌رگه‌ و ئارتێشا ئه‌فگانستانێ دا هه‌یه‌. پێشمه‌رگه‌ زاده‌یێ دیرۆک و خوین و ڕۆندکێن گه‌لێ کوردستانێ یه‌. خوه‌دیێ سه‌دان ده‌ستانێن دیرۆکی و قه‌هره‌مانیێ یه‌. میناکێن داستانا کۆرێ و تێکشکاندنا ئه‌فسانه‌یا داعیش و داستانێن پردێ و سحێلا کو نه‌یارێن کوردستانێ پلانا وێ یه‌کێ هه‌بوو ئیراده‌یا گه‌لێ کوردستانێ بشکینن، لێ به‌لێ پێشمه‌رگه‌ و گه‌لێ کوردستانێ ب خوه‌راگری و ئیراده‌یا پۆلایی پلانا نه‌یار و دژمنان هلوه‌شاند”.

ڕۆژ ب ڕۆژ ڕوودانێن نوو ل ڕۆژهلاتا ناڤین پێک تێن، گه‌له‌ک وه‌لات ڕاستی شکه‌ستنان دبن و ئه‌و وه‌لاتێن داوی ل میره‌کتیێن کوردان ئانین و ل سه‌ر ئاخا کوردان ب زۆرێ خوه‌ سه‌پاندنه‌ ژی به‌ر ب ڕووخانێ ڤه‌ دچن. ده‌لیلێن ڤێ یه‌کێ گه‌له‌کن و هه‌رکه‌سی هایا وی ژ وی هه‌به‌ و خوه‌ ناسکربه‌ دزانه‌ کو نه‌ سووریه‌یا مالباتا ئه‌سه‌د وێ بمینه‌ و نه‌ ژی ئراقا شیعه‌یێن شۆڤه‌نیست وێ بمینه‌.

هه‌رچقاس وه‌کی 2 وه‌لاتێن خوه‌دی ئیمپاراتۆریێن که‌ڤن بێن ناسکرن و قه‌بوولکرن ژی، لێ هه‌ردو ڕژمێن ئه‌نقه‌رێ و ته‌هرانێ ژی به‌ر ب ڕووخانێ ڤه‌ دچن و ئێدی نه‌ فانتازما شیعه‌تیێ ئیرانێ نه‌ ژی درووشمه‌یێن “ئۆمەتێ” دێ ترکیێ خلاس بکه‌.

کوردان ل هه‌رێما کوردستانێ پشتا خوه‌ ب هێزا خوه‌ به‌ستنه‌ و ب وێ چاندا خوه‌ یا پێکڤه‌ژیانێ کو ل کوردستانێ ب جی کرنه‌ و هه‌موو نرخێن جهانێ ژی دپارێزن خوه‌دی گه‌له‌ک دۆستن.

د هه‌ر ئه‌گه‌ره‌کێ دا دێ کورد چو جاری نه‌هێلن هه‌ولێر ببه‌ کابول و کوردستان ژی ببه‌ ئه‌فگانستان. نه‌یار نها ڤی به‌نیشتی دجوون و ئه‌م ب بیر بینن نه‌یارێن کوردستانێ د هه‌ر قه‌یرانه‌کێ دا ل دهۆلا کاره‌ساتێ ددن و دخوازن حکوومه‌تا هه‌رێما کوردستانێ، سه‌رۆک بارزانی و نێچیرڤان بارزانی خراب نیشان بدن. لێبه‌لێ هه‌رتم ئه‌و نەیارێن كوردستانێ شەرمەزار ده‌رکه‌تنه‌.

سه‌ردانا سه‌رۆککۆمارێ فرانسایێ په‌یامێن وی یێن ل هه‌ولێرێ ده‌لیلێن وێ یه‌کێ نه‌ کو کورد خوه‌دی هه‌ڤپه‌یمانێن ڕاسته‌قینن و د پاراستن، ڕێڤه‌به‌رنا وه‌لاتێ خوه‌ دا وێ هه‌ڤپه‌یمانێن وان لگه‌ل وان بن.

لۆقمان حەسەن ئه‌رتاش

2021.08.30

نێرین / شیرۆڤە