سیاسیفلاش

سێ هەیڤ ل پێشییا چەکدارێن پەکەکێ نە ڤەگەرن ترکیەیێ

سەرۆککۆمارێ ترکیێ ئەردۆغان ڕاگەهاند کو یاسایا چارچۆڤەیی یا دەربارەی قۆناغا “تورکیەکا بێ تەرۆر” دێ د رۆژێن پێش دا پێشکێشی پەرلەمانی هێتەکرن.

ئەڤ یاسایە دەستنیشان دکەت کو دێ د دەستپێکێ دا سێ هەیڤ دەم هێتە دان بۆ ئەندامێن رێکخراوەێ (پەکەکە) دا کو ڤەگەرنە ترکیایێ. ئەگەر ڤەگەڕیانا ژ رێکخراوێ د ناڤ ڤی دەمی دا پێکهات و دیاربوو کو یا بەردەوامە، دێ ئەو دەم هێتە درێژکرن. لێ ئەگەر رێکخراو (پەکەکە) هەول بدەت پرۆسێسێ سست بکەت یان درێژ بکەت، دەولەت دێ قۆناغێ ب دوماهی ئینیت و د ڤی واری دا چ لێبۆرین (تۆلەرانس) بۆ رێکخراوێ ناهێتە نیشاندان.

ئەو ئەندامێن رێکخراوێ یێن کو دزڤرنە ترکیایێ، دێ ل دادگەهێن تایبەتمەند (رێپێدای) ل ئەنقەرەیا پایتەخت هێنە دادگەهکرن. د دەما دادگەهکرن و چاڤدێریکرنا وان دا، ئەو نەشێن پشکداری چو چالاکییێن سیاسی ببن و دێ نەچار بن کو پشکدار ببن د بەرنامەیێن گونجاندنێ (ئینتیگراسیۆن) یێن دەولەتێ دا. ئەگەر د ڤێ هەیامێ دا دیار بوو تاوانێن رێکخراوەیی ئەنجام دانە، بڕیارا دادگەهێ یا چاڤدێریکرنێ دێ هێتە هەلوەشاندن و دێ نەچار بن کو تەڤاهیا سزایێ خوە دەرباز بکەن.

د قۆناغا ئێکێ دا، ب تنێ ئەو کەسێن کو پەیوەندیێن وان ب رێکخراوێ ڤە هەین لێ پشکداری چ چالاکییێن چەکداری نەبووین دێ ڤەگەرن. ئەو ئەندامێن رێکخراوێ یێن کو پشکدار بووین د کریارێن خویناوی دا، دێ د قۆناغا دووێ دا هێنە هەلسەنگاندن.

تێتە دیارکرن کو هاتنا ئەندامێن رێکخراوێ دێ نە ب شێوازێ نیشاندانا هێزا جەماوەری یا مەزن بیت، بەلکو دێ ب ئاوایەکێ تاکەکەسی و ژ هەڤ جودا بیت.

هەروەسا ئەگەرێ هنارتنا سەرکردەیێن پلەبلند بۆ وەڵاتێن سێیێ یێن وەک نۆرویژ، فینلەندا و ئەفریقیا باشوور تێتە هەلسەنگاندن.

پێزانینێن دەربارەی هژمارا کەسان د ناڤ رێکخراوێ دا ژ ئالیێ یەکەیێن ئەولەهیێ ڤە هاتینە دەستخستن. هاتیە دەستنیشانکرن کو نێزیکی ٢١,٠٠٠ کەس د ناڤ رێکخراوێ دا هەنە؛ ئەڤ ئامارە دەستەسەرکریێن ل باکورێ عیراقێ، سووریا، ئەورۆپا، وەڵاتێن دی و ترکیایێ، و هەروەسا ئەو کەسێن کو ب شێوەیەکێ نەیاسایی دژین ب خوە ڤە دگریت.

جڤاتا ئەولەهیا نەتەوەیی (MGK) دێ کارێ پشتراستکرن و دەستنیشانکرنێ برێڤەبەت. ژ بلی ڤێ چەندێ، سکرتاریەتا کۆمسیۆنا چاڤدێریێ، یا کو دێ چاڤدێریا پرۆسێسێ کەت، دێ ژ ئالیێ یەکەیێن پەیوەندیدار ڤە د ناڤ جڤاتا ئەولەهیا نەتەوەیی دا هێتە برێڤەبرن.

د ڤێ یاسایا چارچۆڤەیی دا دێ دەمەک بۆ ب دوماهیهاتنا ڤێ قۆناغێ ژی هەبیت. تێتە پێشبینیکرن کو ئەڤ هەیامە سێ سال بن.

Back to top button