د دهما پێڤاژۆیا ڕۆژاڤایێ کوردستانێ دا، پرسا دهولهتبوونا کوردان هات گۆتوبێژکرن. ههتا هات ئیدیعاکرن کو، ئەمریکا و ئیسرائیل دخوازن دهولهتهک فهدهرال وهک ئیراقێ ل سووریێ ژی ئاڤا بکن. لێ ئۆجەلان ئهڤ یهک ئاستهنگ کر. بوویەرێن ل سووریێ قەومین و ئهنجامێ وان بوویەران ژی دا خوویاکرن کو، جهێ دهستێ ئۆجەلان بگەهیتێ و سیاسهتا پەکەکێ لێ سهردهست به دهولهتبوونا کوردان نه ممکنه. ژ بهر کو هێڤێنێ ڤێ سیاسهتێ ئاستهنگکرنا دهولهتبوونا کوردا ل ڕۆژهلاتا ناڤینه. ئهڤ یهکهم ڕاستیا پەکەکێ و ئهرکهکێ وانه.
نڤسکارێ هالک تڤێ ئیسماعیل سایماز، نڤیسکارهک کهمالست و سۆسیالستهک ناسیۆنالسته.. د دهربارێن ئیدیعایێن کو “دێ ڕۆژهلاتا کوردستانێ ده ب پشگتریا ئەمریکایێ کورد دهست شهرهک بهژاهی ل دژی رژێما ئیرانێ بکن.” دا شرۆڤەیەک بەرفرەه کر.
نڤیسهکا بالکێشه و چاڤکانییا ئیدیعایێن وێ ژی گۆتنێن ئۆجەلانن..
نڤیسا سایماز وههایه:
ئەبدولا ئۆجەلان: ل ڕۆژهلاتا ناڤین پێویستیا ئیسرائیلێ ب دهولهتهکا کوردی ههیه. ئەمریکا و ئیسرائیل گەهشتنه ئاستهک نوو یا هۆڤێتیێ. وان بێیی کو کۆنسهیا ئهولههیێ یا نهتهوهیێن یهکبوویی بجڤینن ئان ژی دگەل سهناتۆیا ئەمریکایێ شێور بکن، ئێریشی ئیرانێ کرن.
قانوونا ناڤنهتهوهیی تێ بنپێکرن…
دهرهوا ل سهر چهکێن وێرانکرنا گرسهیی، کو بهرێ ژ بۆ ڕهواکرنا داگیرکرنا ئیراقێ دهات بکار ئانین، نها ژ بۆ ژهۆلێراکرنا گهفا قاشۆ نوکلهری یا ژ ئیرانێ تێ بکار ئانین. وان ب بۆمبهبارانکرنا دبستانهک سهرهتایی و کوشتنا ۱٦٥ کهچان دهست پێ کر. وان د ڕۆژا ڕهمهزانێ دا ئێریشی تههرانێ کرن. وان ڕێبهرێ بلند یێ ئیرانێ خامهنهیی، دگهل ژنا وی، کهچا وی، بووکا وی، نهڤیێ وی و ئهنجومهنا فهرمانداریا لهشکهری یا وهلات کوشتن.
ههژمارا مریان ژ ههزاران دهرباس بوویه.
ئهو دفکرین کو ڕهژیما مهلایان، کو ژ بهر مههێن پرۆتهستۆیێن ئابۆری ههژیابوو، دێ د ناڤ چهند ههفتهیان دا هلوهشه. لێ ئیران ژ کاڤلان خورتتر دهرکهت. ئهو ب ههموو هێزا خوه بهرسڤێ دده ئەمریا و ئیسرائیلێ. ب گرتنا تهنگاڤا هورموزێ ژ بۆ کهشتیڤانیێ، ئیران شهر ل ههرێمێ بهلاڤ دکه، ئێریشی بارهگههێن ئەمریکا ل وهلاتێن کهنداڤێ و ههتا ل باشوورێ قبرسێ دکه.
‘رۆژاڤا یا ئیرانێ
د دهمهکێ دا کو ئەمریکا و ئیسرائیل ئیرانێ بۆمبهباران دکن… ئهو ب کارتا کوردان ژی دلیزن دا کو وهلات بکشینن ناڤ پهڤچوونێن ئهتنیکی و ههڤکارێن ههرێمی و هێزێن یهدهک ژ بۆ شهرهکی بهژایی یێ موحتهمهل بئافرینن. پێنج ڕێخستنێن کوردی، د ناڤ دا پژاک، شاخێ ههرێمی یێ پەکەکێ، کو ۸۰ سالن ل دژی شاه و دوو را ژی ل دژی مهلایان ل ئیرانێ شهر دکن، بهری ئێریشێن ئەمریکا و ئیسرائیلێ ‘ههڤپهیمانیا هێزێن سیاسی یێن کوردستانا ئیرانێ، ئاڤا کرن. ب ئیحتیمالهکا مهزن ئهو ژ تشتێ کو وێ وهره ئاگاهدار بوون. ڤان ڕێخستنێن چهکدار، کو ل باکورێ ئیراقێ کامپێن وان ههنه، هین ئێریشی ئیرانێ نهکرنه.
بهرهڤاژی ڤێ، ئیران ئێریشی وان دکه.
لێبهلێ، ههکه دهستهلاتداریا دهولهتێ هلوهشه، ۸ ههتا ۱۲ میلیۆن کوردێن کو ل پارێزگههێن ئازهربایجانا ڕۆژاڤا و کوردستانێ دژین، دکارن ب پێشنیارا ‘رۆژهلات (رۆژهلات) ژ بۆ سهرهلدانێ وهرن تهشویق کرن. ڕاستیا کو پرانیا کوردان سوننی نه، دکاره جوداخوازیێ گەرم بکه. پرۆژهیا ڕۆژاڤا، کو تێ تهخمینکرن کو ل سووریهیێ هاتیه هێلان، خویا یه کو ژ ئیرانێ را تێ ڤهگوهاستن.
‘رۆژاڤا ب ‘رۆژهلات تێ گوههرتن.
ههر پێشکهتنهک ل ڤێ ههرێمێ، کو وهکی ‘رۆژهلات، تێ زانین، کو یهکهم دهولهتا کورد یا نووژهن ئا ناسکری، کۆمارا مههابادێ، لێ هاتیه دامهزراندن، کو کهڤنهشۆپیهکا کوور یا نهتهوهپهروهریا کورد لێ ههیه، و کو ب میلیۆنان کورد لێ دژین ل گۆری سووریهیێ، ڕاستهراست ب ترکیهیێ و پێڤاژۆیا ‘ترکیهیا بێ تهرۆر ڤه گرێدایی یه. ژ بهر کو د دهمهکێ دا کو پەکەکە بریار دایه کو خوه هلوهشینه و چهکێن خوه دهینه، پژاک، دگهل چار ڕێخستنێن دن ئێن کوردی، ژ بۆ سهرهلدان و شهر ئامادهکاریان دکه.
ههڤدیتنا ب ئۆجەلان را
د ۲٤ێ مژدارا ۲۰۲٥ئان دا، د ههڤدیتنهکێ دا ب ئۆجەلان را ل ئیمرالیێ، ل سهر ناڤێ ‘کۆمیسیۆنا ههڤگرتنا نهتهوهیی، براتی و دهمۆکراسیێ، یا کو ل مهجلیسا مهزن ئا نهتهوهیی یا ترکیهیێ هاتیه دامهزراندن، پارلامهنتهرێن ئاک پارتی، مەهەپە و پارتییا دهمێ ل سهر ههلوهستێن ئیسرائیل و ئیرانێ یێن ل ههمبهر پرسگرێکا کورد نیقاش کرن. د جڤینێ دا ههر وها ل سهر ڤێ یهکێ ژی هاته ڕاوهستن کا گهلۆ پژاک دێ گوهێ خوە بده بانگا ئۆجەلان و چهکێن خوه دهینه. تشتێن کو ئۆجەلان بهری چار مههان گۆتی، تێرا خوه تێگەهیشتنهکێ دده مه ل سهر کارتا کورد ئا کو ئیرۆ ل ئیرانێ تێ لیستن.
کورد ژ بۆ ئیسرائیلێ پێویست
ئۆجەلان ژ کۆمیسیۆنێ را گۆت کو “کورد ژ بۆ ئیسرائیلێ پر پێویستن ژ بهر کو تێکچوونا ههڤسهنگیێ ل ڕۆژهلاتا ناڤین ب جیوپۆلیتیکا کوردان ڤه گرێدایی یه، و بێیی جیوپۆلیتیکا کوردان، ئیسرائیل نکاره ههگهمۆنیا خوه ل ڕۆژهلاتا ناڤین ب دهست بێخه.” وی دهستنیشان کر کو “ئیسرائیل ژ بۆ ههگهمۆنیا ل ڕۆژهلاتا ناڤین ههوجهیێ دهولهتهک کوردی یه؛ وهکی دن، ئهو نکاره بژی و ههگهمۆنیا خوه ئاڤا بکه.” ل گۆری ئەرگومانێن ئۆجەلان، ئهم دکارن ببێژن کو… ئیسرائیل ژ بۆ ئافراندنا ههگهمۆنیا ل ڕۆژهلاتا ناڤین پێدڤی ب دهولهتهک کوردی ههیه. پرۆژهیا کو ل سووریهیێ تێک چوو، ب ئاوایهکی ئاشکهره ل ئیرانێ ژی تێ جهرباندن.
ئۆجەلان نه ل ههمبهر پهیمانا ئیبراهیم یا پێشنیارکری یا ئیسرائیلێ و نه ژی ل ههمبهر پرۆژهیا شیعه یا ئیرانێ ب ئاوایهکی ئهرێنی نینە. ئهو باوهر دکه کو نه یهک ژ وان پرۆژهیان ل گۆری بهرژهوهندیێن ترکیهیێ یه. ئۆجەلان ئهنتهگراسیۆنا دهمۆکراتیک پێشنیار دکه. ئهو ئیدیعا دکه کو سووریه، ئیراق و ئیران دێ بێ گومان د ئهنتهگراسیۆنهکا ناڤهندی یا ترکیهیێ دا جهبگرن.
ئهو دبێژه کو ئازهربایجانێن ل ئیرانێ ب قاسی کوردان گرینگن و دبێژه کو “بهشداربوونا وان د ئهنتهگراسیۆنا دهمۆکراتیک دا دێ یهکیتیهک ڕۆژهلاتا ناڤین بئافرینه.”
“ئیرانێ ب قاسی ئیسرائیلێ باندۆر ل سهر پەکەکێ ههیه.”
ئهو تهکهز دکه کو “ئیرانێ ب قاسی ئیسرائیلێ باندۆر ل سهر پەکەکێ ههیه و ئهو ب ئیدهئۆلۆژیا ئیرانێ ڕازی نابه.”
ئهو ڕاڤه دکه کو ئهو و ئیسرائیل (ئیران) دێ ببێژن، ‘مه دخوهست دهولهتهکێ ئیعلان بکن، لێ ئاپۆ پێشی ل ڤێ یهکێ گرت،| د چارچۆڤهیا تێکلیێن دهولهتێ یێن وان دا، کو ئهو دێ وهکی ئهندامهکی کۆمارا ترکیهیێ تهڤبگهره و کو جڤاکهکه دهمۆکراتیک چارهسهریا ههری واقعی ژ بۆ کوردانه.” ئهو تهکهز دکه کو ئهو ئێدی ترکیهیێ وهک دهولهتا خوه دبینه و دخوازه کو ترکیه ببه کۆمارهک دهمۆکراتیک.
“دهما کو دارڤهکرن بهردهوام دکن، ئهو چهکێن خوه دهینن”
جیگرێ سهرۆکێ مەهەپێ فهت یلدز دبێژه کو بانگا ئۆجەلان یا ژ بۆ هلوهشاندن و دانینا چهکان جڤاک پر دلنیا کریه. ئهو دبێژه کو گرینگه کو وی دهما کو گۆت “چهک دهینن” لقێن پەکەکێ یێن ل سووریێ، ئیراق و ئیرانێ ژی تێ دا ههبوون، و ئهو دزانن کو وی ئهڤ ژ ههمی پێکهاتهیێن پەکەکێ را گۆتیه.
پشتی گۆتنێن یلدز، ئۆجالان وها گۆت:
“ئهو دێ ژ ئیرانێ بخوازه کو مافێن دهمۆکراتیک بده ئازهری و کوردان و دارڤهکرنان ب داوی بکه؛ دڤێ ئهو ژ بۆ ڤێ یهکێ ئینسیاتیفێ بگرن، بێ گومان، ئهڤ نایێ واتهیا شهر، لێ ئهو دێ چهکێن خوه (پژاک) دهینن دهما کو دارڤهکرن بهردهوام دکن؛ ئهو ههوجه نه کو نها ب ئیرانێ را بکهڤن پێڤاژۆیهک دیالۆگ و ئاگربهستێ؛ ههولدانهک ئهنتهگراسیۆنێ دکاره ل سهر ئیرانێ وهره فهرزکرن…”
ئۆجەلان زهلال دکه کو بانگا دانینا چهکان پژاکێ ناگره ناڤ خوه. ئهو ههتا دبێژه کو “پژاک دێ چهکێن خوه دهینه دهما کو دارڤهکرن بهردهوام دکن.”
لیستنا کارتا کوردان ل ئیرانێ و سهرهلدانا جوداخواز دکاره خهونا ترکیهیێ یا “ترکیهیهک بێ تهرۆر” بخه خهتهرێ، کو ئهو گهاندیه قۆناخێن داویێ.
ژێدهر: هالک تڤی..
