ئەز گەهەشتمە وێ باوەریێ کو سوسيولوجيا مە کوردان و یا ئەرمەنیان گەلەک نێزیکی ئێکە، د دلێ خوە دا گەلەک دمەزنن و وەسا هزر دکەن کو ژ وان زاناتر نینن. مەبەستا من ل ڤێرێ نە ئەوە ئەز هێرش و بێڕێزیێ ب ئەرمنیان بکەم ، ئان ژی ب نەتەوەیێ خوە بکەم، بەلێ پرسیارەک هەیە: ئەڤ هەموو ئەزمونە هەوە هەنە ما نە پێدڤی بوو هەوە وانەیەک ژ ڤان ئەزمونێن خوە وەرگرتبایە؟
هەلبەت رەوشا ئەرمەنیان چەندەکێ ژ رەوشا مە کوردان باشترە، هەما چ نەبیت وان دەولەتا خوە هەیە. بەس ئەم کورد ژ دەولەتێ ژی بێ بەهرین و هاتینە پارڤەکرن ل سەر چوار دەولەتان. ب پڕانی کورد بەس گازندان دکەن و دبێژن: ”دوژمنێن مە ستەمکارو خوینخوارن و کردارێت وان هوڤانەنە…” ئێ باشە تو بخوە دبێژی دژمن، ما تو ل هیڤیێیی کو دژمن هەر ڕوژ بەردەرێ مالا تە ب گولان بخەملینن؟ ئەز ناچمە دناڤ هوورگلیان دا…..
جڤاکا کوردی هاتیە پارڤەکرن د ناڤبەرا تەڤگەرێن چەپ، ئیسلامی و نەتەوەیی دا، لێ ئەڤ تەڤگەر هەموو ژی دژ هەڤ بوون، تایبەتی بزاڤا چەپ و ئیسلامی، ژ بلی خرابیێ، وان چو بەرهمێ دی بۆ گەلێ کورد نەبوویە، دژمنێ مە ب تەڤایی وەلاتێن ئیسلامی بوون و ب ناڤێ ئیسلامێ و برایەتییا هەموو مسلمانان ڕۆلەک گەلەک خراب هەبوویە. وەکی چاوا د دشەڕێ ئیران و ئیسرائیل و ل کومکوژیا کوردان ل سووریێ، ئیسلامیێن کوردستانێ زدەتر پشتەڤانییا جولانی و ئیرانێ و نەیارێن کورد دکر. چەپێن کورد ژی هەرتم ناکوکی و نەیاری ل گەل بزاڤا نەتەوەیی هەبوویە. ل هەر چوار پارچەیێن کوردستانێ ، دەما هژمارا حزبێن چەپ دو هندی حزبێن نەتەوەیی بوو، د هەر گەنگەشەکێ دا، هەر چرکەکێ دا پێویست بوو تە نمونەکا ئاخفتنەکا لنین ئان یا مارکس ئینابایە هەکەر نە دا بێژن تو کەڤنەپەرەستی، سەر و بنێ ئەزمانێ وان درووشم و سلۆگانا: گەلێن پرۆلیتاریێن جیهانێ ئێکبگرن یان هەموو گەلێن جیهانێ برانە!!!!! دوماهیێ ئەڤ تیوریە و سیستەما سوسیالیزمی سەرکەتن نەئینا و دەولەتێن سوسیالیستی هەموو هاتنە گوهڕاندن. یا ژهەموویان عەجێبتر، پارتییەکا چەپ یا کورد ژ نوو دێ تیوریا براتییا گەلان ل کوردستانێ بەلاڤ کەت و کەتە د سەرێ خەلکێ هەژارێ کورد دا.
دیارە د خەوێ دا لنین و مارکس و ئەنگلس هاتینە خەونا بەڕێز ئوجەلان و ژێڕا گوتیە ”تو وەکیلێ مەیی و ڤێ تیوریێ بگەهنە ئەنجام. برایەتییا گەلان دیارە پێشکەتیە و پارتییەک جیهانی پێکئینایە ب ناڤێ: ”ئاپویزم” و ئەڤ پارتییە نەپارتییەک کوردی یە، پارتییەک جیهانی یە و دێ بۆ برایاتیییا گەلان ل هەموو جیهانێ خەباتێ بکەت، بەڕێز ئوجەلان گەلەک پەرتوکێن د زیندانێ دا نڤێسین و ل دەرڤەیی زیندانێ هاتینە چاپ کرن و وەشاندن. ل ترکیێ، هندی من گولێ بووی، ترک گەلەک رەگەزپەرەستن و ل سەرگوتنا ناڤێ کوردستان جورمەک مەزنە دێ ب سالا هێیە گرتن، چاوا ترک دەستوورێ ددەتە بەڕێز ئوجەلان ڤان پەرتووکان د زیندانێ دا بنڤێسیت و هەر ترک وان پەرتووکان دەرڤە چاپ بکەت و بو بێنە وەشاندن؟ تو بێژی ترک و دەولەتا ترکی هندە دیموکراتی بیت؟؟ دێ ما هەموو تشت ژ خودێ تێن. ترک گەلەک بزاڤا دکەت کورد نەمینیت وهەموو ببنە ئابێ و قەرداش
ئەرمەنی ئەگەر وەکی کورد ل گەل وان باخڤی یان ئازەری و جورجی خوە گەلەک زانا و بهێز دبینن و ب دیروکەکا کەڤن ل گەل تە ئاخڤن و دێ بێژی یەکەم نەتەوە بوینە هاتینە سەر دنیایێ. ل گەل ڕووسەکی باخڤن بەس دێ رەخنا لێ گرن و هاڤێنێ، چاخێ ل گەل ئەوروپییەکی دئاخڤن، ئەواڕاستە ئەوا ئەوروپی دبێژیت. هەر جەندە زورداریەکا مەزن یا لێ هاتیە کرن، وان د سیاسەتا خوە یا ل گەل جیرانێن خوە ڕووسی گەلەک خەلەتی کرن، هەکە ڕووس نەبایە د شەڕێ ئازەربایجان وئەرمنستانێ دا یێ د سالا 2023 دا، ئازربایجان ب هاریکاریا ترکیا دا هەموو ئەرمنستانێ داگیر کەت.
شەڕێ ئێکێ د ناڤبەرا ئازربایجان و وئەرمنستانێ د سالا 1991-1994 ل سەر ناگۆرنۆ قەرەباخ چێ بوو، لێ ب هاریکاریا ڕووسیایێ ئەرمنستان شیا ناگۆرنۆ قەرەباخ کو دکەڤن دا یا ئەرمنیان بوو بەس ل بن دەستێ ئازەربایجانێ بوو، بگریت.
سالا 2023 چاخێ ئازەربایجان خوە بهێز دبینیت، ل هێجەتەکێ دگەرهیت کو هێرشێ بکەت سەر هەرێما ناگۆرنۆ قەرەباخ و ئازەربایجانێ ب هاریکاریا ترکیا ناگۆرنۆ قەرەباخ دگریت. سەروککومارێ ئەرمنستانێ بەس بۆ هندێ شەڕ ڕاوەستیت دبێژیت ناگۆرنۆ قەرەباخ نەیا ئەرمنستانێ یە، هەرچەندە خەلکێ ئەرمنستانێ گەلەک ژێ توڕە بوون ژی، لێ ئێدی ببو درەنگ و ناگۆرنۆ قەرەباخ ژ دەستێت ئەرمنستانێ چوو. پشتی دەمەک کورت ب سەر ڤی شەڕی دا جوویی، خەلک و ڕوشەنبیر و حەتا د ناڤ حکومەتێ دا رەخنە و گلەیی و گازندە ژ ڕووسیایێ کرن و تومەتبارکر و دگوت کو ئەرمنستانێ و رووسیایێ پەیماننامەیەک لەشکری ل گەل ئێک هەبوو و ڕووسیایێ خیانەت ل ئەرمنستانێ کر و د دەما شەر دا هاریکارییا ئەرمنستانێ نەکر، لێ بەرسڤا ڕووسیایێ ئەڤە بوو: ناگۆرنۆ قەرەباخ سەرخوەبوونا خوە ل سالا١٩٩٤ێ ڕاگەهاند، باشە بوچی هەوە، وەک ئەرمنستان، دان ب سەرخوەبوونا ناگۆرنۆ قەرەباخ نەکر. ل دووڤ یاسایێن ناڤدەولەتی دەما سەرخوەبوونا ناگۆرنۆ قەرەباخ هاتی راگەهاند پێدڤی بوو ئەرمنستانێ دان ب سەرخوەبوونا وێ دانابا دائەم بشێین بەرگریێ ژێ بکەین. لێ مە نەهێلا ئازربایجان مەترەکا ئەرمنستانێ بگریت. ئەرمنستان هەرتم رەخنەیێ ل رووسیایێ دگریت،
جارەکێ من بەرێ خوە دا کانالەکێ رووسی، ڕاوێژکارەکێ پەشینیان، سەروککومارێ ئەرمنستانێ، و دیپلوماتەکێ ڕووس کو پرۆفیسۆر بوو و گەلەک دوستێ کوردان ژی یە، ب ناڤێ نیکولای پلاتوشکین و ڕاوێژکارێ پەشینیان ناڤێ وی ڤلادیمێر پەگوسیان بوو، ڤلادیمێر پەگوسیان گەلەک هێرش کرنە سەر ڕووسیایێ حەتا گەشتە هندێ گوتی رەوشا ئابوری یا ئەرمنستانێ ژ یا ڕووسیایێ باشترە، بوو دورا نیکولای پلاتوشکین، گوتی: بەڕێز هەژمارا ئەرمنیێن ل رووسیایێ ژ هەژمارا ئەرمەنیێن ل کومارا ئەرمنستانێ زێدەترە و هەموو ژ بۆ پەیداکرنا شولی هاتینە رووسیایێ، هەکە ژ ڕووسیایێ نەبایە، سالا ١٩١٩ێ لەشکەرێ ترکی هەتا ٧ کیلومەترەیان نێزیکی ئێریڤانێ ببوون. ئەگەر لەشکەرێ سۆر یێ رووسیایێ نەهاتبایە هاریاکریا ئەرمەنستانێ بکەت دا لەشکەرێ ترکی هەموو ئەرمەنستانێ داگیر بکەت. لێ لەشکەرێ سۆر هات و ترکیا شکاند و نەشیان یەک مەترەیا ئاخا ئەمەنستانێ داگیر بکەن.
ئەڤەنە ئەزمان درێژێن دەست و پێ کورت.
نەوزاد بەرواری
٢٠٢٦\٥\٢٤
ستۆکهۆلم
