هنده‌ک دکن و هنده‌ک ژی دخون

هنده‌ک دکن و هنده‌ک ژی دخون. ئه‌ڤ قانوون و زاگۆنا دنیا و ژیانێ یه‌. گوندی دکن و ئاخا دخون، کارکر دکن و کارمه‌ند دخون، مڵه‌تێ هه‌ژار دکن و سه‌رمایه‌دار دخون، هلبژێر دکن و سیاسه‌تمه‌دار دخون. و ب ده‌هان میناکێن دن. ئه‌ڤ یه‌ک ژ بۆ ڕێخستن و پارتییێن سیاسی ژی هه‌مان تشته‌.

مڵه‌تێ کورد ب مال و جانێ خوه‌ فه‌داکاری کریه‌. لێ مخابن گه‌له‌ک ژ دام و ده‌زگه‌ھ و پارتییێن کورد که‌دا وان خواریه‌، ل سه‌ر خوین و که‌دا وان ژیانه‌. هه‌م د ساخییا وان دا، هه‌م د مرنا وان دا که‌دا وان خوارنه‌، و ژ بۆ بژین ئه‌و ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندییێن خوه‌ ب کار ئانینه‌. حکومه‌ت و ده‌وله‌ت ژی ولۆ نه‌. گاڤا پێوست به‌ خوه‌دی ل ئه‌ندام و ئالیگرێن خوه‌ ده‌ردکه‌ڤن. دیسا گاڤا پێوست به‌ ئیجار وان دکوژن یان ددن کوژتن و ل سه‌ر خوینا وان دچەرن.

کوردێن باکور چوجاری وه‌ک ئیرۆ خه‌مسار، دلسار، ژ هه‌ستێن نه‌ته‌وی و کوردایه‌تییێ دوور نه‌که‌تبوون. ئیدیۆلۆژییێن دووری کوردایه‌تییێ ئه‌و خه‌ساندن و ژ مێرانی و هه‌ستێن نه‌ته‌وه‌تییێ دوور خستن. به‌رژه‌وه‌ندییێن ڕێخستنی و پارتیتییێ ئه‌و بێ مه‌جال و بێ مه‌فه‌ر هشتن. که‌د و خوینا کو ب سالان ژ بۆ دۆزا کورد و کوردستانێ هاتبوو دان، د به‌ر ئیدیۆلۆژییێن خه‌یالی و دروشمه‌یێن وه‌ک براتییا خه‌لک و ئوممه‌تێ دا هاتن هه‌با کرن. به‌رێ کوردان ژ دۆزا کوردستانێ دان دۆزا یه‌کیتییا خه‌لک و ئوممه‌تێ و پارازتنا سینۆرێن ده‌وله‌تێن داگیرکه‌ر. کوردێن کو به‌رێ ژ بۆ کوردستانه‌ک سه‌ربخوه‌ و ئازاد دھاتن کوشتن، ئیرۆ ژ بۆ ده‌مۆکراتیزه‌کرنا ده‌وله‌تێن داگیرکه‌ر تێن کوشتن و ددن کوشتن.

زێده‌یی ده‌ھ سالانه‌ کو کوردێن باکور ژ بۆ ده‌مۆکراتیزه‌کرنا ده‌وله‌تا ترک تێن کوشتن، ددن کوشتن. ته‌نێ د شه‌رێ خه‌نده‌كان دا ده‌وله‌تێ، پەکەکێ و هەدەپێ ب هه‌زاران که‌چ و خۆرتێن کورد ژ بۆ ده‌مۆکراتیزه‌کرنا ترکیێ دان کوشتن. باژار هلوه‌شاندن، کورد کۆچبه‌ر کرن و ل مه‌ترۆپۆلێن ترکیێ کورد ئاسیمیله‌ کرن. ڤان کریار و ئیدیۆلۆژییێن خه‌یالی هه‌ستێن نه‌ته‌وی، بیر و هزرا کوردستانی د مه‌ژی و گیانێ کوردان دا نه‌هشت. کوردێن کو به‌رێ ترکان حەڤزا خوه‌ ژ وان دکر و نه‌وێریبوون خوه‌ نێزیکی وان بکن، ئیرۆ کورد حه‌ڤزا خوه‌ ژ وان دکن، ژ وان دترسن و د به‌ر ده‌مۆکراتیزه‌کرنا ترکیێ دا تێن کوشتن. یه‌ک ژ وان ژی که‌چا کورد، ده‌نیز پۆیراز، بوو.

هەدەپە، ژ بۆ ڕێ ل به‌ر پێشکه‌تنا هزرا نه‌ته‌وی بێ گرتن و کورد ژ هه‌ست و داخوازێن کوردستانی بێن دوورخستن، هات دامه‌زراندن. ئارمانجا هەدەپێ ئا کو ب داخوازا ئۆجەلان و میت ئا ترکیێ هات دامه‌زراندن (ئۆجەلان و به‌شیر ئاتالای ب خوه‌ ئاشکه‌ره‌ کرن)، ژ ئالیێ وه‌کیلێ هەدەپێ، س. سوره‌ییا ئۆنده‌ر، ڤه‌ پر ب زه‌لالی هات گۆتن. س.سوره‌ییا ئۆنده‌ر د ته‌له‌ڤزیۆنان دا ئاشکه‌ره‌ و ب زه‌لالی گۆت: ” ژ بۆ ئه‌م ڕێ ل به‌ر پێشکه‌تنا نه‌ته‌وپه‌روه‌رییا کورد بگرن مه‌ هەدەپە ئاڤا کر”. یانی، ژ بۆ کورد دۆزا ئازادی و سه‌رخوه‌بوونێ نه‌کن و ژ بارزانییان دوور بکه‌ڤن.

ژ ڕۆژا کو هەدەپە هاتیه‌ ئاڤاکرن، د ناڤبه‌را ده‌وله‌ت و هەدەپێ دا شه‌ر و سیاسه‌ته‌ک ب شێور و مشێور تێ مه‌شاندن، د شه‌ر و سیاسه‌تا ده‌وله‌ت و پەکەکێ دا ژی هه‌مان شێور و مشێور تێن کرن. گه‌نه‌رالێن ئارتێشا ترک گه‌له‌ک جاران ئه‌ڤ یه‌ک ئاشکه‌ره‌ کرن و گۆتن: “ژ بۆ مه‌ شه‌رێ ب پەکەکێ ڕا شه‌ره‌کی ب سینۆر و شێور و مشێوره‌. ئارمانجا مه‌ یا سه‌ره‌که‌ ئه‌ڤه‌ کو ئه‌م نه‌هێلن ل “باکورێ ئیراقێ” کوردستانه‌ک سه‌ربخوه‌ بێ ئاڤاکرن”. یانی، شه‌ر و په‌ڤچوونێن ب هەدەپێ و پەکەکێ ڕا ب سینۆره‌، ب شێور و مشێوره‌ و ژ بۆ ئاسته‌نگکرنا پێشکه‌تنا هزرا نه‌ته‌وی و دامه‌زراندنا کوردستانه‌ک سه‌ربخوه‌ یه‌. ژ خوه‌ داخویانییێن ڕایه‌دارێن هەدەپێ، پەکەکێ ژی ڤێ یه‌کێ ئاشکه‌ره‌ دکن. ده‌مۆکراتیزه‌کرنا ده‌وله‌تێن داگیرکه‌ر و ئیدیۆلۆژییا براتییا گه‌لان نیشانا ڤێ یه‌کێ یه‌.

د 17ێ ڤێ مه‌ها حه‌زیرانێ دا، نیژادپه‌ره‌ستێ ترک، ئۆنور گه‌نجه‌ر، ئێریشی باره‌گه‌ها هەدەپێ ئا ئزمیرێ کر و که‌چا کورد، ده‌نیز پۆیراز، ب شه‌ش گوله‌یان كوشت. هلبژارتنێن ترکیێ نێزیک دبن و وسا خویایه‌ هه‌تا هلبژارتنێ دێ گه‌له‌ک ئالۆزی و ئاریشه‌ چێبن، دێ هێ گه‌له‌ک که‌چ و خۆرتێن کورد بێن کوشتن. کوشتنا که‌چ و خۆرتێن کورد هه‌م ل حه‌سابێ ده‌وله‌تێ، هه‌م ژی ل حه‌سابێ پەکەکێ و هەدەپێ تێ. هه‌ردو ئالی ژی دخوازن ب کوژتنێ ب هه‌ستێن کوردان بلیزن، کوردان دیسا ده‌رخن کوچه‌ و کۆلانان، پچه‌ک ڕوحێ نه‌ته‌وی ب وان ڕا مابه‌ ژی پووچ بکن و دیسا وان ب ده‌وله‌تێ ڤه‌ پینه‌ بکن.

که‌چا کورد، ده‌نیز پۆیراز، نه‌ یا یه‌که‌مه‌ و نه‌ ژی یا داوی یه‌. یێن تێن کوژتن کوردن، یێن ژناڤدچن کوردن، و یێن ل سه‌ر که‌د و خوینا کوردان د مه‌جلیسا ترکیێ دا دچەرن ترک، ئه‌رمه‌نی و عه‌ره‌بن.

ئو ژ بۆ چ؟

ژ بۆ ده‌مۆکراتیزه‌کرنا ترکیێ و ژ بۆ چیرۆکا براتییا گه‌لان.

نوری چەلیك

2021.06.21

نێرین / شیرۆڤە