ڕێککەفتنا نێهێنی یا موسکۆ و تارانێ بۆ بەرفرەهکرنا هەڤکاریا ستراتیجی
تۆڕا «فوکس نیوز» یا ئەمریکایی بەڵگەنامەیەکا نێهێنی یا حکومەتا رووسیایێ بدەستخستیە کو پلانا موسکۆیێ دیار دکەت بۆ بەرفرەهکرنا هەڤکاریا ئابووری و ستراتیجی دگەل ئیرانێ هەتا دووماهیا سالا ۲۰۲٦ێ. ئەڤ بەڵگەنامەیە ژ ٤٤ رووپەلان پێکهاتییە و ل ئیلۆنا ۲۰۲٤ێ هاتیا ئیمزاکرن.
گرنگترین خالێن ڤێ ڕێککەفتنێ و پێشڤەچوونێن وێ:
- هەڤکارییا ئەتۆمی: بەردەوامیدان ب کارکرنێ ل وێستگەها «بوشەهر» یا ئەتۆمی ژ لایێ کۆمپانیا «روس ئەتۆم» یا رووسیایی ڤە، ب دابینکرنا سووتەمەنیێ و ئاڤاکرنا یەکێن نوو (بێی کو چ بەلگە هەبن بۆ چێکرنا چەکێ ئەتۆمی).
- کەنالێن دارایی یێن بەدیل: کارکرن بۆ بەرزکرنا ڕێژەیا مامەلەیێن بازرگانی ب دراڤێن نیشتمانی (ڕۆبڵ و ریال) ژ ٦۸٪ بۆ ۷۱٪، و گرێدانا سیستەمێن بەنکی یێن هەردو وەلاتان بۆ دەربازبوون ژ ئەمبارگۆ و سزایێن ڕۆژئاڤایی و سیستەمێ «سویفت».
- کەرتا نەفت و گازێ: پشکداریکرنا رووسیایێ د پێشئێخستنا کێڵگەیێن نەفتێ و گازێ ل ئیرانێ (وەکی کێڵگەها نەفتێ یا شادگان و کێڵگەیێن گازی یێن کیش و پارس باکوور)، کو دابینکرنا دارایی یا بەشەک ژ ڤان پڕۆژەیان ب «نەهێنی» هاتیە دیارکرن.
- ڕێکا ڤەگوهاستنێ یا کەنداڤی: دروستکرنا هێڵێن ئاسنی (وەکی هێڵا ڕەشت-ئاستارا ب درێژیا ۱٦۲ کم) و عەمبارێن لوجیستی بۆ گرێدانا رووسیایێ ب بەندەرێن ئیرانی یێن سەر کەنداڤی و زەریایێ هیندی.
- بەڵگەنامە پێشنیارا دروستکرنا هێڵەکا هێپلا ئاسنی ل ل سەر سنورێ رووسی دکەت، کو ژ سنورێ ئیرانێ دگەل ئازەربایجانێ بەرەڤ بەندەرێن ئیرانی یێن سەر کەنداڤی بچیت. ئەڤ تۆڕێن ڤەگوهاستنا رووسی ب ڕێکێن وهشکانی و دەریایی یێن ل سەر ئازەربایجان و ئیرانێ درێژ دبن گرێددەت، هەتا دگەهیتە کەنداڤی و زەریایا هیندی، دا کو ڕێکێ بدەتە پێشئێخستنا بازرگانیێ د ناڤبەرا رووسیا و بازارێن گرێدایی ڤێ تۆڕێ
- پێشەسازییا تەیاران: پلانا چێکرنا پارچە و پێکهاتەیێن تەیارێن رووسی د ناڤخوەیا ئیرانێ دا، زێدەباری سپاردنا چاککرنا تەیارێن رووسی ب کۆمپانیێن ئیرانی.
- هەڤکاریا ڕاگەیاندن و تەکنەلۆجیێ: ئاڵۆگۆڕکرنا محتەوایێ ڕاگەیاندنێ، مەشقکرنا ڕۆژنامەڤانان، و بدەستڤەئینانا گرێبەستێن تەکنەلۆجی ل ئیرانێ ژ لایێ کۆمپانیێن رووسی ڤە د بوارێن ئاسایشا زانیاریان و یاریێن ڤیدیۆیی دا.
- سەرپەرشتیا خێزانی: سپاردنا دۆسیەیا هەڤکاریا ئابووری دگەل ئیرانێ ب وەزیرێ ئەنەرژیا رووسی (سیرگی تسیڤیلیڤ)، کو هاوسەرێ جێگرا وەزیرێ بەرگریێ یە و تێکلییێن خێزانی دگەل پۆتینی هەنە، ئەڤە ژی ئاماژەیە بۆ گرنگیا ڤی دۆسیەی ل جەم موسکۆیێ.
هەڵویستێ واشنتۆن: بەرپرسێن ئەمریکی دوپات دکەن کو ئەڤ بزاڤێن رووسیایێ و ئیرانێ د چوارچۆڤێ ڕەڤینێ دانە ژ سزایێن ئابۆری، بەلێ دیار دکەن کو ئەڤ هەردو وەلاتە نەشێن کەنالێن بەدیل دروست بکن کو بشێن هەڤڕکیێ دگەل سەنگا دۆلاری و سیستەمێ دارایی یێ نێاڤدەولەتی بکن.
