سەرۆک مەسعود بارزانی ڕادگەهینیت، ئەگەر ڕێککەفتنا وان دگەل چوارچۆڤەیێ هەماهەنگییا شیعان جێبەجێ نەبیت، هیچ واتایە بۆ مانەڤەیا وان د حکومەتا عێراقێ دا نامینیت و گوتی ژی: ل بەغدایێ پیلانگێڕی ل دژی پارتییا دیموکرات یا کوردستان هاتییە کرن و مەترسییا هندێ ژی نەڤەشارت کو پشتی ڤەکێشانا هێزێن هەڤپەیمانان ژ عێراقێ، هەمان سیناریۆیا سالا ٢٠١٤ێ دووبارە ببیتەڤە و داعش جارەکا دی ڤەگەریت.
سەرۆک مەسعود بارزانی، د هەڤپەیڤینەکێ دا دگەل کەنالێ شەرقییە، بەحسا چەندین پرس و بابەتێن تایبەت ب عێراق و هەرێما کوردستانێ و دەڤەرێ کر.
د بەرسڤا پرسەکەێ دا کو عێراقێ هێزێن سوپای، دژە تیرۆر، حەشەد و پێشمەرگەی هەنە، سەرۆک بارزانی گوتی: “سالا ٢٠١١ێ نزیکی ١٠٠ هەزار سەربازێن ئەمریکی هەبوون و گەلەک دیدار ل بەغدایێ هاتنە کرن و ئەز ژی د چەندین ژ وان دیداران دا بەشدار بووم؛ سەبارەت ب هندێ کا ڕێککەفتنا دوئالی دگەل ئەمریکایێ بکەین یان پێویستە دەربکەڤیت؟ د کۆبوونەوەکێ دا کو وەزیرێن ناوخوە و وەزیرێ بەرگریێ ئامادە بوون، من گوت براینە ئەم گۆتوبێژا ڤێ مژارێ دکەین، باشترە پرسیارێ ژ ڤان بکەین ئهو پەیوەندیدارێن ڕاستەوخوە ب پرسا ئەمنی ڤە. وی دەمی ب هزرا من وەزیرێ بەرگریێ عەبدولقادر عوبەیدی بوو و وەزیرێ ناوخوە جەواد بۆڵانی بوو، ئەگەر ئەز شاشنەبم، مە پرسیار ژ وان کر کا ئەرێ وان شیانێن هندێ هەنە بەرگریێ ژ وەلات بکن؟ وەزیرێ بەرگریێ گوت: ب خودێ مە تشتەک نینە. مە گوتێ ئەی تۆ وەزیرێ ناوخۆ؟ وی ژی گوت: ب خودێ ئەم نکارین پارێزگاریێ ژ بنکەیەکێ ژی بکەین”.
“ئەمریکی چوون و داعش هات”
سەرۆک مەسعود بارزانی پرسیارا هندێ کر: “کا بەحسا چ بکەین و گفتوگۆیێ ل سەر چ بکەین؟ هندەکان ژ وان پێداگیری دکر و موزایەدە دکر، وی دەمی من پرسیار ژ وان کر: باشە ئهفسەرەکێ ئەمریکی ما نەشێت بێتە ناڤ ڤێ هۆڵێ و مە هەمیان دەستگیر بکەت؟ ئێک ژ وان نافێ وی ل بیرا من نینە گوت: ب خودێ نە ئهفسەرەک، بەلکو سەربازەکێ ئەمریکی ژی دشێت وی کاری بکەت. من گوت ما باشتر نینە کێمترین شت ڕێککەفتنەک هەبیت تا کو ماوەیێ داگیرکاریێ ب دوماهی بێت و سەروەریا خوە وەربگرین؟ با ڕێککەفتنەکێ بکەین. وی دەمی ئەمریکی چوون و داعش هات.”
سەرۆک بارزانی دبێژیت: “نوکە ژی ئەز ژ هەمان سیناریۆیێ دترسم، بەلێ ڕەوش جودایە؛ ساڵا ٢٠١٤ێ پشتی کو داعش هاتی، حکومەتا عێراقێ پەیوەندی ب ئەمریکا و وەلاتێن ئەۆروپا و ناتۆیێ کر و گوتیێ وەرن بۆ خاترا خودێ هاریکاریا مە بکەن.”
“هیچ سەرۆکوەزیرەکێ دەسەڵاتا تەمام نەبوویە”
د بەشەکێ دی یێ ئاخفتنێن خوە دا، سەرۆک مەسعود بارزانی ڕووناهی ئێخستە سەر هندێ کو ئاستەنگ و ئاڵنگاری ل بەرامبەر سەرۆکوەزیرێن بەرێ یێن عێراقێ هەبوون: “هیچ سەرۆکوەزیرەک سەربەست و سەرپشک نەبوویە و دەسەڵاتا تەمام نەبوویە، بەردەوام ئاستەنگ هەبوون، تا ڕادەیەکێ ئیرادەیا وان هاتبوو زەفتکرن. ئەڤ پارتییێن هەیی دەسەڵات ب سەر دا هەبوو، ب پلهیا ئێک چوارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ بەرپرسە، ئەو دەسەڵاتدارە و ئەڤە شاشییەکا مەزنە.”
سەرۆک بارزانی جەختێ ل سەر هندێ دکەتەڤە کو: “نابیت پێکهاتەیەک ب تەنێ حوکمرانیێ بکەت، نوکە ژی ب نزیکی هەمی تشت یێن د دەستێن وان دا و دەسەڵات هەمی یا د دەستێن وان دا، فەرمانڕەوایی یا شیعی یە. ئەگەر بزڤڕن بۆ بنەمایێ هەڤپشکیێ، سازان و هەڤسەنگیێ و ئەڤ بنەمایە هاتە جێبەجێکرن؛ باشە. بەلێ ئەگەر بەردەوامیێ ب هەمان پەیڕەوێ کەڤن بدن، ئەڤە وێ واتەیێ ددەت کو ئەڤەنە حوکمی دکەن.”
“بێی سەدر و پارتی، حکومەت ئیفلیج دبيت”
سەرۆک مەسعود بارزانی بەحسا هندێ ژی کر: “ئەگەر سەدری و پارتییا دیموکرات یا کوردستان و لایەنێن دی د حکومەتێ دا نەبن، وی دەمی حکومەت دێ ئیفلیج و پڕ کێماسی بیت.” سەبارەت ب روونشتنا پەرلەمانی بۆ دەنگدانێ ل سەر وەزیرێن کابینەیا عەلی زەیدی، سەرۆک مەسعود بارزانی گوت: “نەخێر ڕازی نینین، بەشەک بوو ژ پیلانگێڕییەکێ. ڕەنگە ڤان هۆسا هزر کربیت کو ب ڤی ئاوایی هێزا خوە نیشانی پارتی ددەن، ب هندێ کو ئەڤە کوتلەیەکا مەزنن و سەرکردایەتییا عێراقێ دکەن و پارتی پەراوێز دئێخەن. ڕەنگە ڤان جۆرە خەیالەک هەبووبیت، هیچ کەسەک نکارە وی کاری بکەت. زۆر هەوڵ دان پارتی پەراوێز بئێخەن، بەلێ پاشان ئەڤە خوە ب خوە پەراوێز کەتن و پارتی هەر ما.”
سەرۆک مەسعود بارزانی زێدەتر گوت: “ئەم د وێ حکومەتێ دا بەشدار بووین دەما زڤڕینە بەغدا، پشتی هندێ ژی پارتی تووشی پیلانگێڕییەکا پیس بوو. ڕێککەفتننامەیەکا ئیمزاکری د ناڤبەرا نێچیرڤان بارزانی (جێگرێ سەرۆکێ پارتی) و چوارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ ب ڕێز هادی عامری دا هەبوو. ل سەر بنەمایێ وێ ڕێککەفتنێ بڕیار هاتە دان ئەم بەشداریێ د حکومەتێ دا بکەین و پێویستە بێتە جێبەجێکرن، ئەگەر نا چو واتە و هێجەتەک بۆ مانەڤەیا مە د حکومەتێ دا نامینیت.”
“ئەگەر ڕێککەفتن جێبەجێ نەبیت، پێویست ب مانەڤەیێ د ناڤ حکومەتێ دا ناکەت”
سەبارەت دیارترین بەندێن وێ ڕێککەفتنێ، سەرۆک بارزانی گوت: “ب ڤان نزیکان دێ ڕاگەهینین، ڕێککەفتن بەری پێکئینانا حکومەتێ هاتبوو کرن. د ڕێککەفتنێ دا هیچ شتەک تێدا نینە د دەرفەیا دەستووری دا بیت یان پێچەوانەی دەستووری بیت. ئەگەر ڕێککەفتن جێبەجێ نەبیت، پێویست ب مانەڤەیێ د حکومەتێ دا ناکەت و ئەم نابینە شاهدێن درەوێ. کێشە نە ئەڤەیە کو پۆست یان وەزیر یێن تە هەیین، کێشەیا بنەڕەتی یا هەی؛ کێشە کەڤنن و ئەم تووشی زەحمەتیێ بووینە دگەل واندا: ماف، هەڤپشکی و شکۆمەندی.”
سەرۆک بارزانی ئاماژە ب هندێ کر: “د دەمێ پێکئینانا حکومەتێ دا، هندەک لایەنێن د ناڤ چوارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ دا و هندەک لایەنێن د ناڤ سوننەیان دا پیلانگێڕی ل دژی پارتی کر، پاشان مە پەڕەکێ نوو دگەل وان دا ڤەکر.”
“هێڤیدارین بابەتی چەکدانانێ نەگەهیتە شەڕی”
سەبارەت ب پرسا بوونا چەکی د دەستێ دەوڵەتێ دا، سەرۆک بارزانی گوت: “هێڤیدارین بابەتی چەکدانانێ نەگەهیتە شەڕی، ئەڤە د بەرژەوەندیا عێراقێ و هەرێما کوردستانێ و هیچ کەسەکی دا نینە. بەلێ ئەڤ کارە دێ چەوا بێتە کرن؟ ئەز ب زەحمەت دبینم، ئەگەر پشتی ٣٠ی ئیلۆنێ ب چەند هەیڤەکان ژی بێتە چارەسەرکرن دێ بێتە سەرکەفتن بۆ هەمی عێراقێ، هەروەسا بۆ وان گروپێن چەکدار ژی. ئەوا گرنگ ئەوە کو ئهو چەکە بێتە کۆنترۆڵکرن، ئەگەر بێتە بکارئینان ژی پێویستە ب فەرمانا فەرماندەیییا گشتی بیت، نە کو هەر کەسەک ب ئارەزوویا خوە مامەڵێ بکەت.”
کێشەیا چەکی نەهێتە چارەسەرکرن، عێراق تووشی کێشەیێن مەزن دێ بێت
سەرۆک بارزانی ئاماژە ب هندێ کر: “پێویستە ئەڤ دۆسیە ب ئاشتییانە بێتە چارەسەرکرن، ئەگەر دگەل ئیرانێ یان هەر وەلاتەکێ دی بیت کارەکێ باشە بێتە چارەسەرکرن. بەلێ ئەوا ئەز دبینم کارەکێ دژوارە کو بێتە جێبەجێکرن، چونکی خەڵکەک هەیە ژ ڤێ ڕەوشێ مفادارە و دەستبەرداری چەکی نابێت.”
ئاماژە ب هندێ ژی کر: “پێویستە فشارێن ئەمریکایێ ل بەر چاڤ بێنە گرتن، بابەتەکێ گەلەک گرنگە ئەگەر ئەمریکا سزایان ب سەر عێراقێ دا بسەپینیت. لەوما چارەسەرکرنا بابەتی چەکی د بەرژەوەندیا عێراقێ دا یە، ئەگەر نەهێتە چارەسەرکرن، عێراق دێ تووشی کێشەیێن مەزن بیتەڤە، ژ وان ژی سزا و گۆشەگیرکرنا عێراقێ ژ لایێ کۆمەڵگەها نێودەوڵەتی ڤە.”
کورتیا خاڵێن سەرەکی یێن چاڤپێکەوتنا سەرۆک بارزانی:
- مەترسییا کێشانا هێزێن هەڤپەیمانان: هۆشداری دا کو کێشانا هێزێن نێودەوڵەتی رەوشەکا مینا ساڵا ٢٠١٤ێ چێبکەت و ڕێکێ بۆ زڤڕینا داعشێ خوەش کەت، وەکی ئەوا پشتی ڤەکێشانا هێزێن ئەمریکا د ساڵا ٢٠١١ێ دا قەومی.
- هەڵوێستێ پارتی د حکومەتا عێراقێ دا: جەخت ل سەر هندێ کر کو بەشداریکرنا وان د حکومەتێ دا ل سەر بنەمایێ ڕێککەفتنەکا نڤێسی بوویە د ناڤبەرا نێچیرڤان بارزانی و هادی عامری (نوێنەرێ چوارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ). دیار ژی کر کو ئەگەر بەندێن وێ ڕێککەفتنێ نەهێنە جێبەجێکرن، هیچ پاساوەک بۆ مانەڤەیا وان د حکومەتێ دا نامینیت.
- پیلانگێڕی بەرامبەر پارتی: ئاشکرا کر کو هەوڵەکێ گەلەک هاتە دان بۆ پەراوێزخستنا پارتییا دیموکرات یا کوردستان ل بەغدایێ، بەلێ ئەڤ هەوڵە تووشی شکستێ بوون و پارتی ب بەهێزی ما.
- پێکئینانا حکومەتێ و هەڤسەنگیا دەسەڵاتێ: ئاماژە ب هندێ کر کو فەرمانڕەوایی ل عێراقێ د دەستێن لایەنێن شیعی دا یە و دەسەڵاتا سەرۆکوەزیرێن بەرێ یا سنووردار بوو. هەروەسا دووپات کر کو بێی بەشدارییا سەدریان و پارتی، حکومەت دێ ئیفلیج و کێمئەندام بیت.
- پرسا چەکێ دەرڤەی دەسەڵاتا دەوڵەتێ: هێڤی خواست کو پرسا چەکدانانێ و کۆنترۆڵکرنا چەکی ب ئاشتییانە و بێ شەڕ بێتە چارەسەرکرن و چەک تەنێ د ژێر فەرمانا فەرماندەیێ گشتی یێ هێزێن چەکدار دا بیت. هۆشداری ژی دا کو ئەگەر عێراق چەکی کۆنترۆڵ نەکەت، دێ تووشی سزایێن نێودەوڵەتی و گۆشەگیرکرنێ بیت.
