سیاسیفلاش

یێن پەکەکە ئاڤاکرنە ئیرو چ دکەن و چاره‌نڤیسا وان چیە

ڕوژا کو پەکەکە بوویە تەڤگەر د ناڤا تاریتیەکا دیرۆکی دا هاتە ئاڤاکرن و ژ ڕوژا هەیی وەرە هەر دەم دژی هێلا نەتەوەیی یا کوردستانی کار کریە. د سەریدا، د چوارچۆڤەیێ پروژەیەکی دا وەک تەکتیک، ب درووشمێ کوردسانەکا سەربەخوە کار کریە. لێ د هەمان دەم دا ژ بۆ لایەنێن کو د ڕێیا سەربەخۆییێ دا خەباتێ دکەن ژ بۆ خوە کرینە ئارمانج و هێرش کریە سەر وان. ب سەدان جوانێن کورد د ڕێکخراو و پارتیێن دی دا ژ لایێ چەکدارێن پەکەکێ ڤە هاتینە کوشتن.

د هەمان دەم دا پەکەکێ د ناڤا خوە ژی دا گەلەک کادرۆیێن ئاڤاکەرێن پەکەکێ و هەروەسا گەلەک کادرۆیێن پێشکەفتی د ناڤا خوە دا ئیعدام کرینە.

گەلو ئەوئێن کو “قاشۆ” پەکەکە ئاڤاکرنە ئیرو چ دکەن و چاره‌نڤیسا وان چیە و چاوا بوو.

“د ۲٦-۲۷ی مژدارا ۱۹۷۸ێ دا، ۲۲ کەسان پشکداری د کۆمبوونەکێ دا ل گوندێ فێسێ سەر ب قەزا لیجێ یا دیاربەکرێ کرن. د ٤۸ سالێن کو ژ وێ دەمێ وەرە دەربازبووین، هەما هەما هەموو ئەندامێن ڤێ کۆما ئاڤاکەر ئان ژ لایێ ڕێکخراوێ ڤە هاتینە پاقژکرن (تەسفیەکرن)، ئان وەک “خائین” هاتینە ڕاگەهاندن و ژ جڤاکی هاتینە دوورکرن، ئان ژی د زیندانێ دا مڕینە، ئان ژی نەچار بووینە ل ئەوروپا ببنە پەنەبەر. تەنێ دوو کەس د ڕێکخراوێ دا چالاک مانە.

چاره‌نڤیسا ۲۲ کەسان:

  • عەبدوڵلا ئۆجەلان: د سالا ۱۹٤۸/۱۹٤۹ێ دا ل خەلفەتیێ ژ دایک بوویە. د سالا ۱۹۹۹ێ دا ل کینیا هاتە تەسلیمکرن و دانپێدان ب تاوانێن خوە کر. د دانپێدانێن خوە یێن دادگەهێ دا زانیاریێن بەرفرەهـ ل سەر ئاڤاهی، دارایی و سەرۆکاتیا ڕێکخراوێ دانە.
  • کەسیرە یڵدرم: د سالا ۱۹۷۸ێ دا ب ئۆجەلانی ڕا زەواج کریە. د سالێن ۱۹۸۰ێ دا، وێ ل کێلەکا ئۆجەلانی دژی ئۆپۆزسیۆنا ناڤخوەیی ڕەفتار کری‌ە. ل دورێن سالێن ۱۹۸٦-۱۹۸۷ێ، ئەڤ وەک خائین هاتە ڕاگەهاندن و چوو / ڕەڤی. ئەو ل ئەوروپایێ دژیت.
  • سەکینە جانسز: د سالا ۱۹۷۹ێ دا هاتە گرتن، ئەڤ بوو سیمبولا بەرخوەدانێ د زیندانا دیاربەکرێ دا. ئەو د ۹ی بەفرانباری (کانوونا دووێ) یا سالا ۲۰۱۳ێ دا ل پاریسێ ژ لایێ عومەر گۆنەی، ئەندامەکێ پەکەکێ و کارمەندێ میتا تورکیا (دەزگەهێ هەواڵگیریێ یێ نەتەوەیی یێ تورکیا) هاتە کوشتن.
  • جەمیل باییک: ژ ئەلازغێ یە. ئەڤ هێژ ژی ئێک ژ سەرکردەیێن پایەبلندێن ڕێکخراوێ یە. ئەو دەمەکێ درێژ وەک “فەرماندارێ دووێ” ما. ئەڤ د سەریدا بەرپرسیارێ ئیعدامێن ناڤخوەیییە.
  • دوران کالکان: ژ ئەدەنەیێ یە. وی د بوارێن میدیا و ئیدئۆلوژیێ دا کار کریە. د سالا ۱۹۸٦ێ دا، ئەڤ وەک ئاجێنتەکێ پاقژکرنێ هاتە ڕاگەهاندن و هاتە هنارتن بۆ ئەوروپایێ، ل ور ل ئەلمانيا دەمەکێ گرتى ما و پاشان ڤەگەڕیا قەندیلێ. ئەڤ هێژ ژی ڕێبەرەکە.
  • عەلی هایدار قەیتان: ژ دێرسیمێ یە. ژ داویا سالێن ۲۰۱۰ێ و وەرە، د ژێدەرێن پەکەکێ دا هەما هەما قەت بەحسێ وی نەهاتیە کرن. ئەڤ شێت بوو. ئەڤ د شکەفتەکێ دا هاتبوو دانان. مڕنا وی ۷ سالان پاشتر هاتە ڕاگەهاندن. (دبێژن کو ئەڤ ژی ژ لایێ ڕێکخراوێ ڤە هاتبوو کوشتن).
  • مەزلووم دۆغان: ل کاراکۆچانێ ژ دایک بوویە. د سالا ۱۹۷۹ێ دا هاتبوو گرتن. د زیندانا دیاربەکرێ دا بووبوو سیمبولا بەرخوەدانێ. د ۲۱ی ئادارا ۱۹۸۲ێ دا، ژ بۆ پرۆتستۆکرنا ئەشکەنجەیا ل سەر وی هاتیە کرن، د هۆجرەیا خوە دا ب خوەهەلاویستنێ داوی ب ژیانا خوە ئینا.
  • مەحمەد خەیری دورموش: ل چەولکێ ژ دایک بوویە. ئێک ژ پێشەنگێن مانگرتنا ژ برسان یا زیندانا دیاربەکرێ یە. د ۱۲-۱۳ی سێپتەمبەرا ۱۹۸۲ێ دا د مانگرتنا ژ برساندا ژیانا خوە ژ دەست دا.
  • مەحمەد شەنەر: ژ باتمانێ یە. ئێک ژ پێشەنگێن بەرخوەدانا زیندانا دیاربەکرێ یە. پشتی ئازادکرنا خوە د سالا ۱۹۸۹ێ دا، ڤەگەڕیا ناڤ پەکەکێ، لێ ژ بەر ڕەخنێن خوە هاتە ژناڤبرن. د ۱ی تشرینا دووێ یا ۱۹۹۱ێ دا ل قامشلۆ ژ لایێ ڕێکخراوێ ڤە هاتە کوشتن.
  • ڕەسول ئاڵتنۆک: د سالا ۱۹٤۸ێ دا ل چەولکێ ژ دایک بوویە. د سالا ۱۹۸٤ێ دا ژ بەر ڕەخنێن خوە یێن ل سەر ئاپۆی ل کامپا لۆلانێ ڕاستی ئەشکەنجەیێ هات و هاتە ئیعدامکرن.
  • سوپحی کاراکوش: ژ ڕەهایێ (ئورفایێ). ل دورێن سالا ۱۹۸٥ێ ژ بەر دژبەریا ئاپۆی هاتە کوشتن.
  • عەبدوڵلا کۆمرال: ژ ڕەهایێ. ژ بەر ڕەخنێن خوە یێن د دەما پێواژۆیا لوبنانێ دا هاتە گرتن و هاتە کوشتن.
  • شاهین دۆنمەز: د سالا ۱۹۷۹ێ دا هاتە گرتن و بوو سیخوڕ/موخبڕ. د سالا ۱۹۹۰ێ دا ل ئستەنبولێ ژ لایێ عەبدولڕەحمان کایەکچی ب فەرمانا ڕێکخراوێ هاتە کوشتن. کایەکچی پاشان دەست ب کارکرنێ ب تیما حەنیفی ئەڤجی (بەرپرسەکێ میتێ) ڕا کر.
  • مەحمەد توران: ژ ئاگریێ یە. د سالا ۱۹۷۹ێ دا، دەهـ مەهان پشتی کۆنگرەیێ، ل مێردێنێ ژ لایێ ڕێکخراوێ ڤە هاتە کوشتن، کو وەک “سیخوڕ” ناڤ دابوویێ. پشتی چەند سالان، ئەڤ وەک “شەهید” هاتە ڕاگەهاندن.
  • باکی کارەر: ژ ئۆردۆیێ یە. برایێ حەقی کارەرە. ل دژی سیاسەتا ئاپۆی دەرکەفت، ڕەڤی و نوکە ل ئەوروپایێ یە.
  • حسێن تۆپگیدەر: ژ ئەلازیغێ. یە وەک کۆمیسەرێ سیاسی کار کر. د سالا ۱۹۹۹ێ دا ژ بەر ڕەخنەکرنا هه‌لوێستێ ئۆجەلانی چوو. ل ئەوروپایێ دژیت.
  • عەلی چەتینەر: ژ مەڕەشێ یە. د دادگەهکرنا دوسەلدۆرفێ یا ۱۹۸۸ێ دا بوو سیخوڕ. د مەهێن داویێ یێن سالا ۲۰۲٥ێ دا ل مەکسیکۆ مڕ.
  • عەلی گۆندۆز: ژ دێرسیمێ یە. پشتی کو د سالا ۱۹۸۰ێ دا هاتیا گرتن بوو سیخوڕ. پشتی ئازادکرنا خوە ل دێرسیمێ ئاکنجی بوو.
  • فەرزەندە تاغاچ: زوو ژ ڕێکخراوێ دوورکەفت.
  • فاروق ئۆزدەمیر: زوو ژ ڕێکخراوێ دەرکەفت.
  • عەباس گۆکتاش: ژ سەرحەدێ یە. پشتی ۱۲ی سێپتەمبەرێ چوو چیایان، هاتە گرتن و بوو سیخوڕ. پشتی ئازادکرنا خوە ژ لایێ ڕێکخراوێ ڤە هاتە کوشتن.
  • سەیفەدین زۆغورلو: خوهێ خانییێ ل گوندێ فێسێ. د سالا ۱۹۸۷ێ دا ل بەستایێ د پێکدادانەکێ دا هات کوشتن. ب تەنێ ئەڤ ئەندامێ ئاڤاکەر ب گولەیا سەربازەکێ هاتە کوشتن.

ب گشتی:

  • تەنێ ئەوێن کو هێژ چالاک جەمیل باییک و دوران کالکانن.
  • نزیکی ۱۳ کەسان ژ لایێ ڕێکخراوێ ڤە وەک “خائین” هاتنە ڕاگەهاندن.
  • نزیکی ۸ کەسان ژ لایێ ڕێکخراوێ ڤە هاتنە کوشتن.
  • تەنێ کەسەک (سەیفەدین زۆغورلو) ب ئاوایەکێ ڕوون ب گولەیێن هێزێن ئەمنی یێن تورکیا هاتە کوشتن.
  • دوو کەسان د بەرخوەدانا زیندانێ دا ژیانا خۆ ژ دەست دان.
Back to top button